Studebaker – Istorija proizvođača automobila

Studebaker

Studebaker je bio jedna od onih kompanija koja je sa ponosom bila drugačija …

U takvim uslovima, Studebaker je ušao u istoriju kao jedan od osnivača Američke auto industrije, uspeo da preživi Veliku Depresiju i Drugi Svetski Rat, ali ne i novu recesiju u Severnoj Americi krajem 1950ih godina. Kao tipičan sled dešavanja, Studebaker se spojio sa kompanijom u sličnoj situaciju, pre nego što je morao da zatvori vrata 1966. Studebaker Corporation je osnovan 1852. od strane petoro braće poreklom iz Nemačke sa istim prezimenom.

Studebaker

Sa samo 8,000 dolara u kapitalu, kompanija je u početku popravljala i proizvodila delove za kočije, a samo šest godina kasnije Studebaker dobiva ponudu da pravi kočije za Američku armiju. Do 1868. kompanija postaje najveći proizvođač kočija u Americi i širi biznis proizvodnjom vagona za vozove. Krajem 1800tih godina Studebaker kreće da eksperimentiše sa električnim motorima, za koje je smatrano da su budućnosti umesto benzinskih motora, a prvi automobil kompanije izlazi u prodaju 1902.

Studebaker

U pitanju je bio električni motor, za koji je mehaniku radila kompanija Garford, da bi Studebaker zatim postavljao školjku u svojim fabrikama. Tokom 1908., Studebaker proizvodi i svoj prvi benzinski motor, ali se on pokazao veoma problematičnim. Iako je kompanija bila prva koja je nudila garanciju i uveravala kupce da će njihovi lični mehaničari posetiti kupce kućama i popraviti njihove automobile ukoliko se desi mehanički kvar, Studebaker pada u velike financiske probleme i sa novim vođama odlučuje da u potpunosti promeni strategiju.

Studebaker

U firmu dolaze tri mlada inženjera, i to Fred Zeder, Owen Skelton i Carl Breer, poznatija pod nadimkom “Tri Musketira“, i Studebaker predstavlja prvi novi automobil na benzin 1913., kao i njegovu zamenu pet godina kasnije. Tokom 1919., Studebaker prestaje sa proizvodnjom kočija, a u liniju dodaje lagane kamione, autobuse i vozila za hitnu pomoć i vatrogasce. Tokom 1920ih godina Studebaker postaje jedna od najozbiljnijih auto kompanija u Severnoj Americi. Tokom 1926., Studebaker otvara prvi studio za testiranje automobila, a prodaja se odvija veoma uspešno i na Evropskom tržištu.

Studebaker

U istom periodu, kompanija je imala čak 23,000 radnika koji su, u četiri različite fabrike, proizvodili 180,000 vozila godišnje. Međutim, u vreme najveće slave stiže Velika Depresija, čime opada kupovna moć kupaca. Studebaker traži odgovor u malenom i jeftinom (585 dolara) modelu Rockne, koji uspeva da održi kompaniju u životu kroz problematične godine i donosi profit od 5.8 miliona dolara 1933. Kompanija proširuje liniju sa tri nova modela (Dictator I6, Commander V8 i President V8), a u tim stiže i legendarni dizajner Raymond Loewy, koji se prethodnih godina proslavio u Hudsonu.

Studebaker

Loewy je odmah dao na posao i njegova prva dela su viđena 1938. U pitanju su bili neki od najlepših automobila kompanije, sa premium dizajnom sličnim luksuznom Lincolnu, ali i dalje niskom cenom od samo 660 dolara. Prodaja skače na 86,000 primeraka, a kompanije izbacuje još jedan jeftini model – Champ. Iako nije mogao da parira Fordovom novom Flathead V8 motoru, Champ je pružao maksimalnu brzinu od 125 km/h zahvaljujući I6 motoru sa 78 ks i imao bolje performanse od glavnih rivala iz Chevroleta i Plymoutha. Već prve godine čak 34,000 kupaca se odlučuje za Champ, a Studebaker ostvaruje profit od 2.9 miliona dolara.

Studebaker

Pre Drugog Svetskog Rata, Loewy je uspeo da u potpunosti preokrene kompaniju, a veliku ulogu su igrali i inženjeri, pa je tako najjeftiniji Champ razvija 80 ks, a najskuplji President impresivnih 117 ks. Kao i većina drugih auto kompanija tokom rata, Studebaker je morao da zapostavi automobile i proizvodi vojnu opremu, ali je serijska proizvodnja nastavljena 1946. Međutim, Loewy je radio naporno za vreme rata tako da je prvi novi Studebaker bio spreman već 1946. – dve godine pre Chevroleta i čak tri godine pre Forda. Godinu dana kasnije, u tim stiže i legendarni dizajner Virgil Exner, tada još uvek nepoznat, ali će tokom 1950ih i 1960ih godina steći na imenu i reputaciji u Chrysleru.

Studebaker

Pod njegovom komandom, Studebaker je investirao čak 11 miliona dolara u razvoju 1947 modela, a linija se delila na jeftini Champion, zatim President srednje klase, luksuzni Commander i potpuno novi kabriolet Regal. U naredne dve godine, Studebaker pravi profit od čak 26 miliona dolara, a godišnja prodaja dostiže 185,000 vozila. Tokom 1950. Studebaker proslavlja 98 godina postojanja i beleži najbolju prodaju u svojoj istoriji, od 343,166 prodatih vozila uz profit od 27.5 miliona dolara.

Studebaker

Publici se posebno dopale nove dizajnerske aerodinamične linije, za koje su dizajneri koristili ajkule i ratne avione kao inspiraciju. Ovaj model je doneo i nekoliko inovacija, kao što je prvi automatski menjač sa Automatic Drive oznakom. Potpuno novi Studebaker je planiran za 1952. pod vođstvom novog predsednika Paul Hoffmana, ali tada nastaju prvi problemi kompanije i to u vidu Forda. Naime, 1943. na čelo Forda stiže unuk osnivača kompanije, Henry Ford II, koji oko sebe okuplja tim mladih inženjera poznatih kao Whiz Kids.

Studebaker

Iako je Ford bio jedna od poslednjih kompanija koji su predstavili novi posle ratni model 1949., kompanija je definitivno uradila domaći zadatak i otklonila i najmanje mane. To je rezultiralo visokom prodajom, što je u velikoj meri oštetilo manje kompanije kao što su Studebaker, Packard, Hudson i Nash. Studebaker se nadao još jednom remek delu dizajnera, a kada do toga nije došlo prodaja je počela da pada. Do 1954., Studebaker ostaje samo sa I6 motorima, a u nadi za velikim preokretom u liniju dodaje svoj prvi karavan sa Conestoga oznakom.

Studebaker

Veliki problem za kompaniju su predstavljali i ugovori sa sindikatima i Studebaker, kao jedna od najstarijih Američkih kompanija, je plaćala visoke cifre penzionisanim radnicima. Iz navedenog razloga, kompanija je bila prisiljena da poveća cene svojih vozila, pa je tako najjeftiniji Champion sada koštao čak 2,500 dolara, u poređenju sa Fordovima, Chevroletima i Plymouthima, koji su mogli da se dobiju za ispod 2,000 dolara. Kao tipičan raspored okolnosti, Studebaker kreće da pregovara sa Packardom, Hudsonom i Nashom oko udruživanja u jednu veliku kompaniju.

Studebaker

Međutim, kako su Hudson i Nash bili dosta bolje financiski stojeći, dolazi do njihovog udruživanja i formiranja American Motors Corporation (AMC) 1954., a Packard kupuje akcije Studebakera. U istom periodu kompanija odlučuje da se podeli na dve divizije. Legendarni Packard je trebao da nastavi da proizvodi luksuzne automobil dok Studebaker predstavlja seriju novih Hawk automobila. Najuspešniji od njih je bio Golden Hawk, koji se proizvodio od 1956. – 1958., i pružao Packardov veliki V8 motor i čak 275 ks.

Studebaker

U kasne 1950te godine Packard-Studebaker ulazi sa niskim budzetom, što se odrazilo i na novu liniju automobila, ali kompanija biva spašena zahvaljujući kompaktu Larku. Lark je bio jedan od prvih Američkih kompakta, dostupan sa I6 i V8 motorima, a publiku je osvojio sa svojom niskom cenom (2,000 dolara) i ekonomičnosti. Zahvaljujući velikoj recesiji 1959., Lark se pokazao neočekivanim uspehom sa preko 131,000 prodatih primeraka. Međutim, već sledeće godine, Američki Big 3 predstavljaju svoje kompakta (Ford Falcon, Chevrolet Corvair i Plymouth Valiant) i prodaja Studebakerovog kompakta opada za preko 50%.

Studebaker

U rane 1960te godine, Studebaker ulazi bez finansija za nove modele, i odlučuje da sa ponosom reklamira podatak da se razlikuje od ostalih. Kompanija odlučuje da investira u novi sportski automobil Avanti, uvidevši tu svoju šansu pošto Američka konkurencija još uvek nije proizvodila sportske automobile. Avanti je delio platformu sa Larkom, kao i V8 motor, i bio u stanju da dostigne brzinu od 200 km/h. Međutim, kako zbog visoke cene tako i zbog niskog kvaliteta, Avanti je ostao u prodaji samo dve godine i u tom periodu je isporučeno cemo 4,643 primerka.

Studebaker

Budućnost kompanije je sada zavisila od pregovara sa sindikatima, ali ni oni nisu urodili plodom, i 1962. Studebaker je bio primoran da zatvori svoje fabrike na 38 dana nakon štrajka. Godinu dana kasnije, kompanija zatvara svoju čuvenu legendarnu fabriku u South Bend, Indiana, a proizvodnja se odvaja u limitiranim brojevima u Kanadi. Međutim, 1965. prodaja pada na ispod 20,000 vozila, a sledeće na samo 9,000 i Studebaker biva primoran da potpiše bankrot.

Studebaker

Njegovi saloni su kupljeni od konkurencije, uglavnom od strane Mercedesa (koji je prodavao svoje automobile preko Studebaker salona sve do 1966.). Danas je Studebaker uglavnom u senci većih Američkih proizvođača, ali takođe ima verne pratioce, koji se okupljaju svake godine u South Bend, Indiana, da proslave godišnjicu ove legendarne Američke kompanije. Spomenućemo i legendarni model Avanti, koji se proizvodio kroz razne privatne fabrike sve do 2007., i definitivno spada kroz vredne klasike.

Studebaker

Mnogi se pitaju da li bi Studebaker završio istom sudbinom da je došlo do planiranog udruženja sa Packardom, Hudsonom i Nashom. American Motor Corporation (AMC), kompanija nastala udruživanjem Hudsona i Nasha 1954., je opstala sve do 1988. kada je kupljena od strane Chryslera, i ubrzo ugašena. Teško je reći koliki uticaj bi Studebaker imao u celoj priči, ali bi svakako doneo dugogodišnje iskustvo proizvodnje malih i popularnih automobila – nešto što je Američkoj auto industriji definitivno nedostajalo dugo godina.

Autor: Talladega
Slike: Studebaker
Preuzeto sa: www.brzabrzina.com


Be the first to comment on "Studebaker – Istorija proizvođača automobila"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*